تبلیغات
عدالت و نشر علم --------------------- ابراهیم نصیری - مزایای داوری
سه شنبه 1389/09/16

مزایای داوری

   نوشته شده توسط: ebrahim nasiri    

بسم الله الرحمن الرحیم

 

مزایای داوری

 

1- عدالت و کارایی بهتر : بعضی اختلافات و دعاوی حقوقی ، در بعضی از رشته های حقوق  مانند حقوق قراردادها ، از چنان پیچیدگی برخوردار است که فقط متخصصین و اهل فن می توانند نسبت به آن اختلاف اعلام نظر نمایند . رسیدگیهای قضایی در این مورد نمی توانند عدالتی صحیح و مورد نظر را ایجاد نمایند .

در داوری  ، این امکان وجود دارد که طرفین شخص یا اشخاصی که خود صاحب نظر و خبره در مورد اختلاف خود  می دانند را به عنوان داور تعیین و اختلاف خود را به آنان ارجاع دهند . حداقل در داور مرضی الطرفین به این دلیل که منتخب طرفین اختلاف می باشد و بالتبع طرفین سعی می کنند تا وی را از زیر و بم اختلاف ، مطلع نمایند . در این صورت بدیهی است که رای صادره توسط وی کاملا منطبق با واقعیات امر است و طبعا به عدالت و انصاف هم نزدیکتر است [1].  درصورتی که در رسیدگهی قضایی این حق انتخاب وجود ندارد و بدیهی است مورد اولی به ایجاد و اجرا عدالت نزدیکتر بوده و می باشد.  در واقع  قاضی « جاهل بین طرفین » است و اصحاب دعوی خودشان  می‌دانند که حق با کیست. ولی این قاضی است که علم و اطلاعی از اصل قضیه و مورد اختلاف ندارد و تنها بر  اساس ادله ارائه شده توسط طرفین حکم صادر می کند و   چه بسا موارد بسیاری بدلیل عدم رعایت و یا عدم اطلاع ارباب رجوع از مقررات حاکم بر موضوع  متنازع فیه ، دعوی محکوم به رد شود یا از اعتبار امر مختوم برخوردار شود .

 

2- حل مسالمت آمیز اختلافات  : در رسیدگی دولتی معمولا از آنجا که خوانده لزوما به اقامه  دعوی راضی نیست و علاوه بر آنان هیچ یک از طرفین حق انتخاب قاضی را ندارند ، صدور رای  گرچه  ممکن است به معنی الزام به پایان اختلاف  باشد .  اما به معنی پایان خصومت نیست و معمولا محکوم علیه همواره از رای ناراضی بوده  و نهایتا رای ایجاد کینه و خصومتی بیشتر از قبل نسبت به محکوم له در دل محکوم علیه می نماید . اما از آنجا که دو طرف اختلاف به خصوص در رابطه بین تاجران ، تنها اخذ رای به نفع خود نیست ؛ بلکه در کنار اخذ رای ، حفظ رابطه حسنه برای ادامه همکاری  است  .  با رجوع به داوری ، از آنجا که انتخاب داور و مقررات شکلی و ماهوی با توافق طرفین است ، بنابراین ، طرفین با رضای بیشتری به رای داور یا داوران منتخب خود گردن می نهند و صدور رای باعث ایجاد خصومت و کینه ای که در صدور آرای  محاکم قضایی  مشاهده می شود ، نمی گردد.

4- محرمانه بودن داوری : رسیدگی های قضایی و دولتی غالبا علنی است و این علنی بودن دادگاهها و مراجع رسیدگی کننده در بسیاری از موارد برای طرفین دعوی ضررهای مادی  و معنوی را به دنبال دارد . از جمله در دعاوی بازرگانی بسیاری از اسرار تجاری معامله ، که دارای اهمیت فراوانی است مثلا قیمت کالا یا تاریخ تحویل ، فاش می شود . که برای طرفین و حتی اقتصاد داخلی کشور می تواند زیانبار باشد . همچنین علنی بودن دادرسی و حکم صادره از آن ، می تواند منجر به سوء استفاده برخی  افراد از حکم صادره بر علیه محکوم علیه و یا حتی  بر علیه محکوم له شود . از طرفی برای خیلی از مردم حضور در دادگاه و پاسخ دادن به سوالات دادرسان به دلیل  اینکه باید گاهی از اوقات  دفاعا به طرح مسائلی بپردازند که جزء اسرار زندگی آنها است ، بسیار ناگوار است  . در حالی که در حضور داور یا داوران مورد وثوق و اعتماد خود ، به راحتی می توانند همه ی ناگفتنی ها را بگویند و توضیحات لازم را در جهت روشن شدن داوران بیان دارند به خصوص اینکه این مطالب  برخلاف جلسات دادگاهها ، در جایی درج و ضبط نمی شود ؛ به دلیل رازداری و امانت داری داوران ، مطالب مطرح شده در جلسات داوری ، نزد داوران محفوظ و مکتوم خواهد ماند و در خارج از محضر داوری ، مطرح نخواهد شد[2]. از جمله مسائلی که محرمانه بودن داوری را ممکن است محدود نماید ، حق ورود شخص ثالث به داوری است. ماده 26 ق.د.ت.ب   در این رابطه مقرر داشته است : « ‌هرگاه شخص ثالثی در موضوع داوری برای خود مستقلا حقی قایل باشد و یا خود را در محق شدن یكی از طرفین ذی‌نفع بداند، می‌تواند مادام كه ختم ‌رسیدگی اعلام نشده است وارد داوری شود، مشروط بر اینكه موافقتنامه و آیین داوری و داور را بپذیرد  و ورود  وی مورد ایراد هیچ كدام از طرفین‌واقع نشود.   »

هرچند این ماده به نوعی محرمانه بودن ، داوری را زیر سوال می برد ، منتهی در جواب باید گفت که ، چون ورود شخص ثالث به داوری مستلزم موافقت طرفین اصلی دعواست ، لازمه چنین موافقتی ، رضایت آنها به در اختیار گذاردن کلیه اسناد و اطلاعات موجود در داوری برای شخص ثالث وارد شونده در اختلاف است . بنابراین هر نوع شرط محرمانه ماندن داوری و یا هر نوع توافقی که در موردانتشار رای داوری و یا حضور بیگانگان در جلسات داوری ذکر شده باشد بایستی مورد پذیرش قبلی شخص ثالث قرار گیرد تا ورود شخص ثالث به داوری محقق گردد [3].

 

5- سرعت در حل و فصل : معمولا رسیدگی محاکم چند مرحله ای و در هر مرحله مستلزم رعایت تشریفات فراوان و طولانی است . منتهی تسریع در رسیدگی به اختلاف و صدور رای توسط داور یا داوران ، یکی از ویژگیهای مثبت و بی تردید از محاسن تاسیس داوری است . در ضمن با توجه به تبصره ماده ی 484 ق . آ . د . م، مدت  داوری ، سه ماه  ، خواهد بود ، مسلم است که با مدت  زمان رسیدگی به پرونده ها در دادگاه های دادگستری که گاه بیش از 20 سال هم می انجامد و به طور متعارف به چند سال بالغ می شود ، قابل مقایسه نیست . در جایکه طرفین خودشان مدت داوری را طولانی تعیین می کنند ؛ برخلاف رسیدگی های طولانی دادگاهها ، خودشان راضی به این امر و ناشی از اراده طرفین می باشد .  ویژگی سرعت در حل و فصل از طریق داوری ، حتی از زمان حکومت کوروش نیز ، مورد توجه حاکمان بوده است .بطوری که در زمان حکومت کوروش ، مرجعی تحت عنوان « محکمه عالی » وجود داشت که از هفت قاضی  تشکیل می شد و محکمه های محلی در سراسر کشور ایجاد می گردید . محاکمات از نظم و ترتیب خاصی پیروی می کرد . برای آن که کار محاکمه طولانی نشود برای هر نوع محاکمه زمان معینی تعیین و همواره به طرفین پیشنهاد سازش از طریق داوری می گردید [4]. البته لازم به یادآوری است ؛ در اکثر موارد داوری داخلی ، رای داور بلافاصله از طرف محکوم علیه اجرا نمی شود و کار به اجرای اجباری رای داور می کشد[5] . یعنی محکوم له مجبور می شود که متوسل به قوه قهریه « قسمت اجرای دادگستری»  شود . منتهی در جواب باید گفت که بسیاری از آرای صادره از محاکم  ، تجدید نظر خواهی شده و گاها به مرجع دیوان عالی کشور ومنجربه ارجاع پرونده به دادگاه صادر کننده رای و رسیدگی مجدد و حتی در برخی موارد طی  چند رسیدگی منجر به صدور رای ، تحت عنوان رای وحدت رویه می شود ، با این وصف نمی توان درخواست اجرای رای داور از محاکم را به عنوان ضعف داوری دانست و ویژگی سرعت در حل و فصل این نهاد را ، زیر سوال برد ؛ به بیانی دیگر«   از دست دادن ، یک ساعت وقت بهتر از دو ساعت ، می باشد » . البته ، در داوری های بین المللی ، بیش از نود درصد آرای داوری طوعا اجرا می شود[6].

منتهی در رسیدگی های  قضایی ،   با وجود تلاشی که در کاستن تشریفات دادرسی می شود ، باز به جهت محدود بودن امکانات و طبع کار قضایی سرعت مورد نظر تحصیل نمی شود و گاهی اظهار نظر نهایی در اختلافی چند سال بطول می انجامد . در حالی که با داوری می توان همان اختلاف را در اندک مدت به نتیجه نهایی رساند . همین تسریع خود از جهت مالی نتایج مفیدی برای اصحاب دعوی دارد و از زیانهای زیادی جلوگیری می کند[7] . بنابراین رفع اختلاف از طریق دادگاه مدت مدیدی طول می کشد در حالی که از طریق داوری، به موضوع بسیار سریع رسیدگی می شود و اختلاف فیصله پیدا می کند[8],3. بنابراین یکی از اهمیت و ارزش داوری این است که طرفین اختلاف بدون توجه به تشریفات و مسایل پیچیده حقوقی در رسیدگی به دعاوی ، می توانند توسط داور مرضی الطرفین خود ، اختلافشان را حل و فصل کنند[9] .

 

6- امکان اجرای بهتر و سریعتر احکام داوری : به دلایلی که فوقا عرض شد اولا محکوم علیه در اجرای بهتر و سریعتر حکم صادره از داوری ، به علت این که داوری از اراده خود وی  ناشی شده است ، برخلاف آرای صادره از دادگاهها ، همکاری و مساعدت بیشتری خواهد نمود ؛ در ضمن در داوری بین المللی از آنجا که حکم داوری متعلق به مراجع دولتی کشوری خاص نیست در سایر کشورها راحت تر و سریعتر شناسایی و اجراء  می گردند.

7- بیطرفی در داوری : در داوری ، بیطرفی داور یا داوران شرط اساسی داوری است و هرگاه یکی یا تمامی داوران این شرط را از دست بدهند ؛ حتی در جریان رسیدگی ، می توان بر اساس شرایط قرارداد داوری آنها را جرح و یاعزل نمود . بنابراین داوری متضمن یک رسیدگی بیطرفانه تر به اختلافات است تا رسیدگی در محاکم یا مراجع قضایی و دولتی . البته این امر در قانون آیین دادرسی مدنی تصریح نشده ، منتهی در قانون داوری تجاری بین المللی ایران دربند 1و 2 ماده 12 اصل بیطرفی و استقلال را بیان داشته و ضمانت اجرای آن  ، داشتن حق جرح توسط شخصی که آن داور را انتخاب نموده ، قرار داده است .  در  تعریف  بیطرفی، می‌توان گفت که :

 داور تحت تاثیر ملاحظات مختلف قرار نگرفته باشد و موازین و عدالت را سر لوحه خود قرار دهد . 

 در مورد استقلال هرچند قانون‌گذار بدان تصریح ننموده است ؛ ولی با ذکر موارد رد دادرس در ماده 91 ق.آ.د.م ، به نوعی به اصل استقلال قاضی ،  اشاره داشته است . همان طوری که در فوق به آن اشاره داشته ام ، راجع به داوری نیز در بند های 1و2 ماده 12 ذیل عنوان موارد جرح داور ، اصل بیطرفی و استقلال را بیان داشته است و ذکر این موارد در قانون یاد شده خصوصیتی ندارد تا ما منکر وجود و اجرای  آن در  داوری های داخلی بشویم . اصل بیطرفی و استقلال داور یا داوران منتخب در سطح بین المللی از اهمیت بیشتر برخوردار اند ؛ زیرا در رسیدگیهای قضایی و یا  دادرسی های دولتی معمولا بر اساس قواعد حل تعارض دادگاهها ، در حقوق بین الملل خصوصی یک دادگاه ملی صلاحیتدار ، در مورد رسیدگی به اختلاف ، شناخته می شود و معمولا در اینگونه رسیدگیها جانبداری دادگاه از طرفی که با او هم تابعیت و هم زبان است خیلی منتفی نخواهد بود .

 در کنار محاسن یاد شده ، معایبی از جمله هزینه بالنسبه زیاد داوری به خصوص در دعاوی  بازرگانی ، عدم استدلال در رای داوری ، پیچیدگی طرق شکایت از احکام داوری ، صرف نظر نمودن از برخی تضمینات شکلی[10] ، انصراف پیشاپیش از برخی طرق شکایت و غیره   را  می توان نام  برد ؛ منتهی با توجه محاسن یاد شده داوری در مقابل طرق دولتی یا قضایی ، این نهاد می تواند امری موثر در سامان دهی و به نتیجه رساندن اختلافات و راضی نگهداشتن طرفین اختلاف و جلوگیری از اطاله دادرسی و بالتبع جلوگیری  از هدر رفتن وقت اشخاص که بنا به مشهور « وقت ، طلاست »  مثبت ثمر خواهد بود . همان طور که با مد نظر قرار دادن قوانین مصوب در ایران دقت نظر داشته باشیم  بی شک به این نتیجه خواهیم رسید که روح قوانین بر مبنای اجرای عدالت  می باشد  و این امر از طریق داوری بهتر حاصل می گردد .

برای پرهیز از طولانی شدن بحث ، از ذکر معایب نهاد داوری خوداری می کنیم ؛ چه بسا مقایسه جریان رسیدگی به اختلاف در دادگاه های دادگستری با شیوه رسیدگی داوری فواید و مزایای داوری را به وضوح نمایان می سازد و بیانگر ضرورت بسط و توسعه این نهاد و استفاده بیش تر از آن در حل و فصل دعاوی و اختلافات مردم به خصوص تجار و بازرگانان با یکدیگر است .

 

عدم بسط و توسعه داوری داخلی علل و دلایل متعددی می تواند داشته باشد  ، از جمله اینکه : عدم تبیین جایگاه داوری از طرف دولت و هیئت حاکمه؛ مردم ازقدیم الایام دادگستری را مرجع تظلمات و حل و فصل دعاوی و اختلافات خود می دانند و بدین لحاظ هر وقت که دچار مشکل حقوقی می شوند به دادگستری مراجعه و در جهت حل  مشکل خود اقدام می کنند.  در حالی که داوری نیز همانند رسیدگی قضایی از حمایت های قانونگذار برخوردار است و بهتر از آن می تواند در خصوص حل مشکلات حقوقی مردم موثر باشد. وظیفه دولت و اولیای امور است که با استفاده از وسایل ارتباط جمعی به ویژه صدا و سیما و مطبوعات نسبت به بیان فواید و امتیازات داوری و شناساندن این نهاد و طرق استفاده از آن اقدام کنند و با ایجاد اطمینان خاطر در مردم ، آنان را به جای مراجعه به دادگستری ، به طرف داوری رهنمون نمایند [11].  

 

 

 



[1] - دکتر قدرت الله واحدی ، آ.د.م، ج3 ، ص 233

[2] - دکتر قدرت الله واحدی ، آ.د.م،ج3 ، ص 234

[3] - دکتر سید حسین عنایت ، محرمانه یا آشکار بودن داوری تجاری ، مجله تحقیقات حقوقی شماره 27-28 ، پاییز – زمستان 1378 ، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی ، صص 93-124

[4] - مرتضی راوندی ، سیرقانون و دادگستری در ایران ، انتشارات چشمه ، چاپ اول ، سال 1368 ، ص 10

[5] - دکتر عبد الله شمس ، آ.د.م،ج3 ، ص 524

[6] - لعیا جنیدی ، ص 38

[7] - دکتر سید جلا الدین مدنی ، آ.د.م ، ص 262

[8] - آیت کریمی ، کلیات بیمه ، تهران: بیمه مرکزی ایران ، پژوهشکده بیمه ، 1383 ، صص 95و96

  3 -  مسعود طارم سری ، آشنایی با جنبه های حقوقی بازرگانی خارجی، ( تهران، موسسات مطالعات و پژوهش های بازرگانی) ج2، ص135-136.

 

[9]-   معاونت پژوهش و آموزش قوه قضاییه ، تحقیق : غلام رضا جلائیان ، راهنمای حقوقی مشاوران املاک ، تهران : جاودانه ، چ اول 1387 

[10] - دکتر عبدالله شمس ، آ.د.م، ج3 ، ص 524

[11] - حیدرمحمد زاده اصل ، داوری در حقوق ایران ، ص 14


เทคนิคการปิดการขาย
دوشنبه 1398/06/25 12:48 ق.ظ
We're a group of volunteers and opening a new scheme in our community.

Your web site offered us with valuable info to work on. You have done an impressive job
and our entire community will be grateful to you.
catgaloman2.blogspot.com
یکشنبه 1398/06/24 09:21 ب.ظ
Hey there, You have done a fantastic job. I'll certainly digg it
and personally recommend to my friends. I'm confident they will be benefited from this web site.
judbox.kazeo.com
یکشنبه 1398/06/24 02:34 ب.ظ
I read this piece of writing completely on the topic
of the resemblance of most up-to-date and preceding technologies, it's awesome article.
sims 4 apk
یکشنبه 1398/06/24 03:31 ق.ظ
This paragraph is truly a good one it helps new internet people, who are
wishing for blogging.
http://kob-zovirax.lo.gs
شنبه 1398/06/23 10:23 ب.ظ
Excellent article. Keep writing such kind of information on your site.

Im really impressed by it.
Hey there, You've performed an excellent job.
I'll definitely digg it and individually recommend to my friends.

I am confident they'll be benefited from this site.
промокод доминос пицца
شنبه 1398/06/23 08:03 ب.ظ
Domino’s Pizza – одна из крупнейших в мире международных сетей фастфуд-рестранов.

Благодаря активному франчайзингу компания продолжает наращивать свое присутствие на
рынке, поэтому бренд Domino’s Pizza
уже давно признан не только глобальным, но
и одним их самых влиятельных.
Получите промокод доминос пицца.
tekken 7 apk
شنبه 1398/06/23 07:49 ب.ظ
I am really enjoying the theme/design of your blog. Do
you ever run into any web browser compatibility issues?

A number of my blog visitors have complained about my
website not working correctly in Explorer but looks great in Firefox.
Do you have any advice to help fix this problem?
https://dagsos0-free-clips.blogspot.com
شنبه 1398/06/23 05:21 ب.ظ
Hello, I enjoy reading all of your article. I wanted to write a little comment to support you.
https://badgirlsblog-com-dqk7crt58.blogspot.com
شنبه 1398/06/23 05:12 ب.ظ
Wow, this post is pleasant, my younger sister is analyzing these kinds of things, so I
am going to tell her.
judipakaipulsa.blogspot.com
شنبه 1398/06/23 01:57 ب.ظ
Its like you read my mind! You seem to know a lot about this, like
you wrote the book in it or something. I think that you can do with some pics to drive the message home a
little bit, but other than that, this is wonderful blog.
An excellent read. I'll definitely be back.
Doreen
شنبه 1398/06/23 12:06 ب.ظ
Oh my goodness! Awesome article dude! Thank you so much, However I am experiencing difficulties with your RSS.
I don't understand why I can't subscribe to it. Is there anyone else getting identical RSS issues?

Anybody who knows the solution will you kindly respond?
Thanks!!
estate investors
شنبه 1398/06/23 09:57 ق.ظ
Undeniably imagine that that you stated. Your favourite reason appeared
to be on the internet the easiest factor to have in mind of.
I say to you, I definitely get irked whilst folks consider concerns that they just do not
recognize about. You controlled to hit the nail upon the top and outlined out the whole thing without having side-effects , folks can take a signal.
Will probably be back to get more. Thank you
business trips
شنبه 1398/06/23 05:22 ق.ظ
This is my first time visit at here and i am actually impressed to read everthing at single place.
lyrics online
شنبه 1398/06/23 02:20 ق.ظ
Asking questions are genuinely good thing if you are not understanding something fully, however
this article offers fastidious understanding even.
install ceiling supporters
شنبه 1398/06/23 12:41 ق.ظ
Hello! Someone in my Facebook group shared this
site with us so I came to check it out. I'm definitely loving the information. I'm
bookmarking and will be tweeting this to my followers!
Excellent blog and terrific style and design.
Josefina
جمعه 1398/06/22 11:51 ب.ظ
Great blog! Is your theme custom made or did you download it from somewhere?
A theme like yours with a few simple adjustements would really make
my blog jump out. Please let me know where you got your theme.
Thank you
צימרים
جمعه 1398/06/22 06:06 ب.ظ
Index Search Villas and lofts rented, search by region, find
in minutes a villa for rental by city, many different rooms
lofts and villas. Be stunned at photographs and knowledge that the site
has to provide you. The site is a center for you all the ads while in the field, bachelorette party?

Enjoy a friend who leaves Israel? It doesn't matter
what the reason why it's important to rent a villa for a forthcoming event or simply just a bunch recreation ideal for any age.
The site is also the centre of rooms from the hour, which
is definitely another subject, for lovers who are looking for
an opulent room equipped for discreet entertainment by using a spouse or lover.
It doesn't matter what you want, the 0LOFT website is really a seek out you to find
rentals for loft villas and rooms throughout Israel,
North South and Gush Dan.
live stream
جمعه 1398/06/22 04:42 ب.ظ
Pretty element of content. I just stumbled upon your web site and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed
account your weblog posts. Any way I will be subscribing on your augment
or even I fulfillment you access persistently quickly.
www.glideclub.com
جمعه 1398/06/22 03:00 ب.ظ
Plus, solar panels are not portable either.
best egg bioler india
جمعه 1398/06/22 02:53 ب.ظ
Thanks for any other informative blog. Where else could I am getting that type of info written in such a perfect method?
I've a venture that I'm just now operating on, and I've been on the glance out for such information.
http://komunitasmaya.com
جمعه 1398/06/22 01:00 ب.ظ
Hey there! I know this is kinda off topic but I was
wondering if you knew where I could get a captcha
plugin for my comment form? I'm using the same blog platform as yours
and I'm having trouble finding one? Thanks a lot!
betayam.com
جمعه 1398/06/22 12:36 ب.ظ
Thanks for sharing your thoughts about here. Regards
http://taruhanprediksi.net/
جمعه 1398/06/22 09:22 ق.ظ
Greetings, I believe your site may be having browser compatibility
issues. Whenever I look at your web site in Safari, it looks fine however, if opening in Internet Explorer, it has some overlapping
issues. I simply wanted to provide you with a quick heads up!

Besides that, great site!
baikalharleytour.ru
جمعه 1398/06/22 03:07 ق.ظ
Liquid detergents have borax, normally with alcohol.
best car vacuum cleaner india
جمعه 1398/06/22 03:03 ق.ظ
I am sure this paragraph has touched all the internet viewers,
its really really nice paragraph on building up new weblog.
best bean bags india
جمعه 1398/06/22 02:51 ق.ظ
Awesome things here. I'm very happy to look your article.
Thanks a lot and I'm having a look ahead to contact you.

Will you kindly drop me a mail?
forza horizon 3 apk
پنجشنبه 1398/06/21 08:28 ب.ظ
When someone writes an piece of writing he/she keeps the plan of a user in his/her mind that how a user can understand it.
Thus that's why this paragraph is perfect. Thanks!
tattoo ideas forearm male
پنجشنبه 1398/06/21 07:28 ب.ظ
Tribal arrow tattoos symbolize elegance and time.
forza horizon 4
پنجشنبه 1398/06/21 04:51 ب.ظ
I know this if off topic but I'm looking into starting my own blog and was wondering what all is needed to get setup?
I'm assuming having a blog like yours would cost a
pretty penny? I'm not very web savvy so I'm not 100% sure.
Any recommendations or advice would be greatly appreciated.
Kudos
Farming Simulator 19 apk
پنجشنبه 1398/06/21 01:53 ب.ظ
I read this post fully concerning the difference of newest and previous technologies, it's
awesome article.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30