تبلیغات
عدالت و نشر علم --------------------- ابراهیم نصیری - سیر تحول نهاد داوری و بیمه از لحاظ تاریخی و قانون‌گذاری

                                                

  به علت اهمیت بیمه و از طرفی ،  بررسی  نهاد داوری در قراردادهای بیمه ،  در اینجا ضروری دانستیم تا سیر تحول قانون‌گذاری و تاریخی راجع به بیمه را متذکر شویم تا خواننده بتواند ، سیر تحول قانون‌گذاری در هر دو نهاد یاد شده را مورد مقایسه قرار داده و با سیر تحول  این دو نهاد در قوانین داخلی ، آشنا گردد.

 1- سیر تحول راجع به بیمه  از لحاظ قانون‌گذاری و تاریخی:

 با توجه به اهمیت بیمه در زندگی اشخاص ، قانون‌گذار در طی وضع قوانین مختلف به این امر توجه داشته که به برخی ازآنها به ترتیب تاریخ تصویب بدان اشاره می کنیم :

لایحه قانون مربوط به تاسیس اتاقهای بازرگانی مصوب 7/10/1333، لایحه قانون بیمه های اجنماعی کارگران مصوب 24/4/1334، قانون مربوط به اجازه اجراء 24 فقره از لوایح مصوبه آقای دکتر مصدق مصوب 16/5/1334 ، تصمیم متخذه کمیسیون بودجه در مورد اتومبیل های شرکت سهامی بیمه ایران در مرکز و شهرستان ها مصوب 18/9/1334، قانون مسئولیت مدنی مصوب 7/2/1339، قانون بیمه اجتماعی کارگران مصوب21/2/1339 ، قانون  دریایی مصوب 29/6/1343 ، آیین‌نامه استخدامی سازمان  بیمه های اجتماعی مصوب 13/2/1348 ، قانون بیمه های اجتماعی روستاییان مصوب 21/2/1348، قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه گری مصوب 30/3/1350 ، قانون  بیمه اجباری کارگران ساختمانی مصوب 21/8/1352 ، اساسنامه شرکت سهامی بیمه  ایران مصوب 3/11/1352 ، قانون تشکیل وزارت بازرگانی مصوب 24/4/1353 ، قانون تشکیل وزارت رفاه اجتماعی مصوب 1/5/1353 ، قانون تامین اجتماعی مصوب 3/4/1354 ، قانون بیمه محصولات کشاورزی مصوب 17/4/1355 ، قانون بیمه محصولات کشاورزی مصوب 1/3/1362 ، اساسنامه صندوق بیمه محصولات کشاورزی مصوب 5/3/1363 ، قانون بیمه بیکاری مصوب 24/3/1366 ، قانون اداره امور شرکت ها ی بیمه مصوب 13/9/1367 ، قانون بیمه بیکاری مصوب 26/6/1369 ،  قانون عضویت بیمه مرکزی ایران در شرکت بیمه اتکایی  آسیایی  مصوب 25/11/1371 ، قانون بیمه همگانی خدمات درمانی کشور مصوب 3/8/1373، قانون اصلاح  قانون  تملک آپارتمان ها مصوب 11/3/1376 ،1376  ، قانون معادن مصوب 3/2/1377  ، قانون بیمه اجتماعی رانندگان حمل و نقل بار و مسافر بین شهری مصوب 18/2/1379 ، قانون پیشگیری از عوارض ناشی از خشکسالی و جبران خسارت مصوب 30/3/1380 ، قانون تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی مصوب 6/6/1380 ، قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27/11/1380 ، قانون بودجه سال 1381 کل کشور مصوب 22/12/1380، قانون موافقتنامه تشویق و حمایت متقابل از سرمایه گذاری مصوب 23/10/1382 ، قانون بودجه سال  1386 کل کشور 24/12/1385.

 در رابطه با سیر تحول تاریخی بیمه می‌توان بیان داشت که :  از مدارک به دست آمده چنین برداشت می‌شودکه سنگ تراشان مصر باستان در 4500 سال قبل از میلاد مسیح صندوقی را تشکیل داده بودند ، برای کمک و پشتیبانی از یکدیگر و از کمک های آن صندوق بهره می بردند  .سابقه بیمه در ایران قبل از اسلام این گونه بوده است که ، کشورهای ساحلی اطراف خلیج فارس میان خود نوعی قراردادهای ضمانت بوجود می آوردند که شبیه بیمه دریایی بوده است . در این قراردادها پرداخت قسمتی از خسارت وارده را طرفین قرارداد  ضمانت  می کردند .  اما بعد اسلام ، بیمه به مفهوم امروزی در کشور ما مجهول بوده ، تا جایی که در قرن هجدهم و نوزدهم میلادی با وجود رواج بیمه بین اروپا و آمریکا اثری از بیمه در ایران نبوده است. بیمه در ایران به معنای امروزی مربوط به زمان ناصرالدین شاه قاجار در سال 1268 ه.ش است . در سال 1270 ه.ش برای تاسیس اداره بیمه حمل و نقل ، امتیاز آن از طرف پادشاه ایران به یک کمپانی روس واگذار گردید ، مسئول این کمپانی یک تبعه روسی بوده است . منتهی بعد سه سال به دلیل عدم راه اندازی امتیاز تاسیس اداره بیمه فوق لغو گردید . فعالیت رسمی بیمه در ایران در سال 1310 ه.ق  با شرکت بیمه خارجی آغاز شد . بیمه ایران بعنوان اولین شرکت بیمه ایرانی با سرمایه دولتی در سال 1314 تاسیس گردید . در زمان پیروزی انقلاب در سال 1357 بازار بیمه ایران صحنه فعالیت یک شرکت دولتی ( بیمه ایران ) و دوازده شرکت خصوصی و دو شرکت بیمه خارجی بود . اما در سال 1358 با تصمیم شورای انقلاب شرکت های خصوصی ملی اعلام و پروانه دو شرکت خارجی لغو گردید . قانون اساسی کشور ما فعالیت بیمه در ایران را جزء بخش عمومی تلقی کرده است و زیر نظر دولت است ، اما قانون‌گذار برای تعمیم بیمه و گسترش روز افزون آن با مبنا قرار دادن اصل چهل و چهار قانون اساسی در شهریور ماه 1380 قانون شرکت بیمه غیر دولتی را تصویب کرد.

 

 2- سیر تحول قانون‌گذاری راجع به داوری  :

قانون‌گذار در وضع قوانین مختلف ، به نهاد داوری توجه داشته است ؛  در ادامه  به هریک  از قوانین مصوب ، به  ترتیب تاریخ تصویب ، اشاره می کنیم .

مقررات داوری در ایران ، اولین بار در قانون موقتی اصول محاکمات حقوقی مصوب 18/8/1290  پیش بینی شد .  سپس در قانون حکمیت به تصویب رسید .

  قانون حکمیت مصوب 29/12/1306 ،  قانون راجع به قرار حکمیت بین متعاملین و طرز استماع شهود ، قانون قطع و فصل دعاوی بین افراد و دولت 13/7/1309 ، قانون حکمیت مصوب 2/11/1313، قانون آیین دادرسی[1] مدنی مصوب 25/6/ 1318، ماده 26 لایحه قانونی تاسیس اتاق بازرگانی [2]مصوب 7/10/1333 ، قانون منع مداخله وزراء و نمایندگان مجلسین در معاملات دولتی و کشوری مصوب 22/10/1337 ، قانون بورس اوراق بهادار[3] مصوب 27/2/ 1345 قانون تشکیل شورای داوری[4]مصوب 9/4/1345، قانون حمایت خانواده مصوب 15/11/1353، لایحه قانون اصلاحی قسمتی از  قانون تجارت مصوب 24/12/1347، قانون شورای داوری مصوب 21/3/ 1356 ، قانون پاره ایی از قوانین دادگستری مصوب 25/3/1356، بند ح ماده 5 قانون اتاق بازرگانی و صنایع و  معادن مصوب 15/12/1369، مواد43و 57 قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران مصوب 13/6/1370 ، قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران[5] مصوب 26/6/1376 ، قانون آیین دادرسی مدنی[6]مصوب 20/1/1379 ، قانون الحاق دولت جمهوری ایران به کنوانسیون شناسایی و اجرای احکام داوری خارجی تنظیم شده در نیویورک به تاریخ 10 ژوئن 1958م  مصوب 22/1/1380، قانون  اساسنامه  مرکز  داوری  اتاق  ایران 14/11/1380.

بادقت نظر در مطالب فوق الذکر ، می‌توان استنتاج نمود که داوری در طی دوران متوالی ، ذیل قوانین  مختلف از دیدگاه  قانون‌گذار، مورد اهمیت ویژه ای  قرار داشته است . 

3- داوری  در ایران و حقوق اسلامی :

مفهوم داوری و با بیان دیگر حکمیت از جمله مفاهیمی است که در حقوق ایران نیز از دیرباز وجود  داشته است .  فقیهان و سپس حقوقدانان  ما با آن آشنایی کامل داشته اند و دارند . در نظام سنتی قضایی ایران و نیز در نظام قضایی جدید نیز بر اساس مقررات نانوشته و نوشته این تاسیس کم و بیش مورد عمل قرار گرفته است. متون رسمی آیین دادرسی و همچنین قانون اساسی به مساله داوری پرداخته اند . در بسیاری از موافقت های دو جانبه ، در زمینه های مختلف ، از جمله حمل و نقل و بازرگانی و سرمایه گذاری بخش دولتی و خصوصی از داوری سخن به میان آمده و حل و فصل اختلافات ، دعاوی ایران و آمریکا نیز ما را در فرآیند گسترده ای از داوری نسبت به مسائل مختلف قرارداده است [7]. داوری ریشه های عمیقی در تاریخ دارد . حل و فصل اختلافات بصورت تصمیم شخص  ثالثی که مورد اعتماد طرفین باشد خیلی پیش از این که ، قوانین وضع گردد یا دادگاهها تشکیل شوند  و یا حقوقدانان به تنظیم اصول و قواعد حقوقی بپردازند ، وجود داشته است و سیستم های مختلف حقوقی در تقویت و گسترش  آن کوشیده اند . چرا که پدیده داوری یا حل مسالمت آمیز اختلافات  با استفاده از افراد خیر خواه و مورد وثوق مردم که در روزگاران قدیم به ریش سفیدان و  معتمدان موسوم بودند ، امری است که از زمانهای قدیم و نزد اقوام و ملل مختلف جهان وجود داشته است کما اینکه هرودت مورخ یونانی درباره ی ترتیب رسیدگی به دعاوی مردم  در زمان هخامنشیان چنین می‌نویسد : شاهنشاهان هخامنش مایل بودند بیشتر دعاوی  مردم به  طریق داوری خاتمه پیدا کند ، چنانکه کورش مقرر داشته بود اگر کسی محاکمه با دیگری  داشته باشد یا نزاعی بین دو نفر روی دهد ، طرفین با  توافق داورانی معین کنند تا به دعوی آنان  رسیدگی و آن را پایان دهد . در این دوره بیشتر دعاوی از روی عرف ، سنن و رسوم ، آداب ملی و  محلی و آداب مذهبی ، حل و فصل می‌شده است .

 مکاتب فقهی اعم ازشیعه و چهار فرقه اهل سنت ، داوری را در حقوق خود پذیرفته اند  و دارای جایگاه مهمی در سیستم حقوقی آنان می‌باشد . داوری در بین عرب قبل اسلام نیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده است تا جایی که اعراب قبل اسلام تنها داوری را به عنوان  شیوه حل و فصل اختلافات می‌دانسته اند . با ظهور اسلام ، اهمیتی که اسلام نیز به داوری داد ، باعث گسترش بیش از پیش این نهاد در جامعه اسلامی گردید . داوری در اسلام ، نه تنها  در حقوق داخلی ، بلکه در حقوق بین‌المللی مورد پذیرش واقع شده است[8] . جواز و نفوذ داوری که در حقوق اسلامی تحت عنوان قاضی تحکیم مطرح  می‌شود ، در درجه اول مستند به آیه شریفه  « فان خفتم شقاق بینهما فابعثوا حکما من اهله و حکما من اهلها ... »[9] است.

مفاد آیه[10]  موید جواز و نفوذ داوری در اختلافات خانوادگی است که با الغا خصوصیت می‌توان آن را به اختلافات مشابه تسری داد[11] .

بدین ترتیب دست کم اصل حکمیت مورد تایید حقوق اسلامی است . علاوه بر آیه فوق  ، آیات دیگری نیز در قرآن مجید یافت می‌شود که به نحوی دلالت بر امر به داوری یا سازش دارند . بنابراین  منابع داوری در حقوق اسلام  همانا نص قرآن کریم و سنت می‌باشد . آیات فراوانی از  قرآن کریم  ؛ مانند ایات شریفه 35و58 و 59 و 65 و  [12]68 سوره مبارکه نساء و آیه شریفه 95سوره مبارکه مائده ، آیات شریفه 9و10 سوره مبارکه حجرات از قرآن مجید ،  این امر را دستور فرموده اند و سنت پیامبر عظیم الشان اسلام و ائمه اطهار سلام الله علیهم اجمعین نیز شیوه عملی آن را بیان فرموده است . احکام داوری مخالف قرآن کریم ،لازم الاجرا در حقوق اسلامی نمی‌باشد . از طرفی ، روایات متعددی در تجویز و تنفیذ داوری وجود   دارد . از جمله عمل پیامبر اکرم (ص) به حکم سعد بن  معاذ  در حکمیت میان او و بنی قریظه[13]  و همچنین مرسله مشهوری[14]  « من حکم بین اثنین فتراضیا به فلم یعدل فعلیه لعنه الله تعالی » که مورد استناد فقهای شیعه نیز قرار گرفته

 است[15] .  نقل شده که ؛ حضرت علی علیه السلام درباره دو داور صحبت می‌فرموده اند . ایشان فرموده اند :« از آنها  بنام خدا عهد پیمان گرفته ایم که مطابق آنچه در قران آمده است داوری کنند . پس اگر به عهد خود وفا کردند ، بدون شک داوری بسود من خواهد بود و اگر مخالف کتاب خدا حکم دادند داوری آنان مورد قبول نیست .» 

هدف از بیان تاریخچه کوتاه ، اثبات این واقعیت است که در ادوار مختلف تاریخی حتی در شرایط سیاسی غیر دموکراتیک ، تفکر توسعه قضایی در عرصه افکار عمومی جامعه حضور داشته است . و جالب تر آن که تاسیس « شورای داوری » و « خانه انصاف » گامی بود که حاکمیت قبل از انقلاب در راستای اثبات اعتقاد خود به توسعه قضایی برداشته بوده است .

متاسفانه پس از وقوع انقلاب در ایران و با تاسیس سازمان قضایی جدید مسولین دستگاه قضایی با طرح این امید در افکار عمومی که در کلیه شئون قضایی از مجتهدین جامع الشرایط با عنوان قاضی استفاده خواهد شد  نه تنها دو نهاد قضایی مردمی مفید ، « شورای داوری » و « خانه انصاف » را کلاً تعطیل نموده اند، بلکه  اعتبار آرای داوری نیز به دلیل آنکه داور یا داوران اغلب فاقد شرایط اجتهاد بودند ، تا مدتها  مورد تردید قرار گرفت . مدیریت  های مختلف قوه قضائیه ، نتوانستند امیدهای  پیدا شده در متن جامعه را در پی ریزی  یک سیستم قضایی مطلوب و برتر از آنچه در فقه و باورهای دینی مذهبی مردم می باشد، بارور سازند و هر یک به نوبه خود ، این دستگاه منسجم و مطلوب نسبی را که به سابقه 50 ساله تکیه داشت ، بر اساس سلیقه های شخصی خود هر چند گاه یک بار به سویی کشاندند ، برای نمونه شورای حل اختلاف که اکثر اعضای آن یا تخصصی در این رابطه ندارند و یا اینکه دوره آموزشی را طی نکرده اند، و تنها پس  از چندین سال  ، ناکامی در جایگزین ساختن سازمانی جدید به جای آنچه تخریب کرده بودند ، به فکر احیاء نهاد قضایی مردمی شورای داوری و خانه انصاف افتادند . حال آنکه در فقه نیز نهاد داوری تحت اصطلاح« قاضی تحکیم » ، واجد مشروعیت شرعی شناخته شده است . بنابراین شایسته است ، در راستای ارائه خدمات در خور شایسته مردم ،  با استمداد از نیروهای زبده و کاربلد موجود در دستگاه قضایی و همچنین از گذشته ای که با قالب تجربه به ما هدیه شده  و  با کمک  نواندیشانی با مدیریت قوی موجود ، موسسات داوری را با مداقه در وضع قوانین مفید  و برنامه ریزی شده بنا کنیم . 

 



[1] -- در این قانون ، باب هشتم ( ماده 632تا 680 ) به داوری اختصاص یافته بود ؛ ماده 650 در سال 1337 تحت عنوان ، قانون اصلاح ماده 650  ، مورد اصلاح قرار گرفت .

[2] -ماده 5 قانون اتاق بازرگانی ، منابع  و معادن جمهوری اسلامی ایران مصوب 15/12/1369 نیز تشکیل مرکز داوری اتاق بازرگانی ایران را به منظور حل و فصل مسائل بازرگانی پیش بینی کرده است

[3] - آیین نامه این قانون نیز در سال 1370 به تصویب رسیده است .

[4] - این قانون در 23 ماده و یک تبصره  تصویب شد

[5] -- با توجه به قوانین مصوب یاد شده ، تصویب قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران ، نقطه عطفی در فن داوری بشمار می آید.

[6] - در این قانون ، باب هفتم ، ماده 454الی ماده 501 راجع به داوری اختصاص یافته است

[7] -دکتر حسن حبیببی ، مجله تحقیقات حقوقی شماره 27-28 ، پاییز زمستان-1378، ص 1.

[8] -- مانند داوری در جنگ صفین

[9] - سوره مبارکه نساء آیه شریفه 35

[10]  - آیه 35 سوره نساء : و ان خفتم شقاق بینهما فابعثوا حکما من اهله و حکما من اهلها ان یریدا اصلاحا یوفق اصلاحا یوفق الله بینهما : اگر ترس آن دارید که میان زن و شوهر ، جدایی بیفتد ، پس داوری از اقوام مرد و داوری از اقوام زنان انتخاب کنید . اگر قصد سازش داشته باشند ، خداوند یاور آنهاست .

[11] - لعیا جنیدی ، نقد و بررسی تطبیقی قانون داوری تجاری بین‌المللی ، انتشارات دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ، چاپ اول : بهار1378 ، ص 24 ، -و همچنین ، دکتر عباس زراعت ، آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ، 1379 ، ص 792 و 793

[12] - فلا و ربک لایومنون حتی یحکموک فیما شجر بینهم ثم لایجدوا فی انفسهم حرجا مما قضیت و یسلموا تسلیما

[13] - سبواسی و قاضی زاده ، فتح القدیر، ج  5 ، مطبعه الکبرای الامیریه ، 1316 ، ص 498

[14] - ابن قدامه ، مغنی و شرح الکبیر ، ج 11 ، بیروت : دارالکتاب العربی ، 1972 ، ص 484

[15]- شیخ محمد حسن نجفی ، جواهر الکلام ، ج 40 ، چاپ 6 ، تهران : دارالکتب الاسلامیه ، 1398 ه.ق ، ص 25


buy cialis cheap
جمعه 1397/09/16 06:57 ق.ظ

Terrific data. Thanks a lot.
cialis pills buy generic cialis cialis sans ordonnance interactions for cialis cialis efficacit acquistare cialis internet cialis tablets for sale cialis 5 mg para diabeticos we recommend cheapest cialis we like it cialis soft gel
buy cheap cialis in canada
پنجشنبه 1397/09/15 11:47 ق.ظ

Very good postings, Appreciate it.
buy cialis online nz cialis uk cialis 5 mg para diabeticos cialis bula cialis preise schweiz cialis online achat cialis en europe cialis authentique suisse fast cialis online get cheap cialis
buy cialis online without a prescription
چهارشنبه 1397/09/14 03:41 ب.ظ

Awesome forum posts. Thanks!
acquisto online cialis cialis authentique suisse enter site 20 mg cialis cost enter site 20 mg cialis cost cialis kaufen usa cialis online cialis 100mg suppliers cialis daily dose generic callus are there generic cialis
buy generic cialis pills
چهارشنبه 1397/09/14 03:37 ق.ظ

Valuable posts. Thanks a lot.
cialis generika in deutschland kaufen cialis rezeptfrei prix cialis once a da comprar cialis navarr does cialis cause gout tarif cialis france cialis kamagra levitra prices on cialis 10 mg cialis prezzo al pubblico cialis from canada
buy generic cialis online
سه شنبه 1397/09/13 04:32 ب.ظ

Information nicely applied!.
only now cialis for sale in us cialis tablets for sale cialis online cialis for sale cialis price in bangalore cialis vs viagra the best choice cialis woman prix de cialis cialis 20mg generic cialis levitra
cialis
سه شنبه 1397/09/13 05:12 ق.ظ

You definitely made your point!
preis cialis 20mg schweiz dosagem ideal cialis walgreens price for cialis cialis 20 mg buy cialis cheap 10 mg ou trouver cialis sur le net prescription doctor cialis generic low dose cialis how does cialis work generic cialis tadalafil
Cialis generic
دوشنبه 1397/09/12 05:05 ب.ظ

Very good postings. Cheers!
venta de cialis canada canadian drugs generic cialis cialis rezeptfrei sterreich cialis generico milano cialis prezzo di mercato preis cialis 20mg schweiz cialis online cialis qualitat prix cialis once a da generic cialis soft gels
buy cialis with no prescription
دوشنبه 1397/09/12 04:53 ق.ظ

With thanks. Very good stuff.
buy cialis online cheapest cialis sicuro in linea cialis generico postepay sublingual cialis online free cialis cialis 20mg cialis kamagra levitra estudios de cialis genricos cialis generika in deutschland kaufen cialis soft tabs for sale
buy cialis cheap
یکشنبه 1397/09/11 04:30 ب.ظ

Seriously many of helpful advice!
we choice cialis pfizer india cialis australian price cialis for bph cialis ahumada look here cialis cheap canada where to buy cialis in ontario precios cialis peru cialis australian price when will generic cialis be available look here cialis order on line
Cialis online
یکشنبه 1397/09/11 04:31 ق.ظ

With thanks! Lots of postings.

click now buy cialis brand buy cheap cialis in uk deutschland cialis online cialis kaufen wo achat cialis en itali tadalafil generic cialis at the pharmacy trusted tabled cialis softabs cialis y deporte cialis flussig
cialis
شنبه 1397/09/10 05:05 ب.ظ

Wow quite a lot of wonderful info!
can i take cialis and ecstasy cialis generique cialis for sale cialis 20 mg effectiveness cialis generique cialis generico en mexico cialis for daily use buy online cialis 5mg cialis generika in deutschland kaufen viagra vs cialis vs levitra
buy tadalafil
شنبه 1397/09/10 04:07 ق.ظ

Many thanks, Valuable information.
tadalafil tablets cialis generika cialis cuantos mg hay tesco price cialis cialis generika order generic cialis online cialis sicuro in linea online prescriptions cialis buy cialis online buying cialis in colombia
buy cialis with no prescription
جمعه 1397/09/9 04:51 ب.ظ

Kudos! A lot of knowledge.

we recommend cialis best buy can i take cialis and ecstasy side effects of cialis buy name brand cialis on line opinioni cialis generico i recommend cialis generico cialis 100mg suppliers generic cialis at walmart tadalafilo cialis y deporte
buy cialis online best price
پنجشنبه 1397/09/8 05:44 ب.ظ

Nicely put. With thanks.
buy cialis click here cialis daily uk cialis rezeptfrei cialis 200 dollar savings card cialis for bph what is cialis cialis generico en mexico buy cialis buy online cialis 5mg cialis coupon
Buy cialis online
پنجشنبه 1397/09/8 05:52 ق.ظ

Amazing lots of terrific knowledge.
discount cialis get cheap cialis cialis 100mg suppliers cialis generisches kanada side effects for cialis cialis rezeptfrei sterreich buy generic cialis we recommend cialis best buy cialis generic tadalafil buy cialis soft tabs for sale
Cialis online
چهارشنبه 1397/09/7 05:01 ب.ظ

Seriously loads of wonderful knowledge.
cialis rckenschmerzen prezzo cialis a buon mercato only here cialis pills cialis canada on line rx cialis para comprar cialis 5 mg scheda tecnica cialis et insomni cialis manufacturer coupon fast cialis online no prescription cialis cheap
Buy generic cialis
چهارشنبه 1397/09/7 05:17 ق.ظ

Nicely put, Regards!
cialis canada cialis 5mg cost of cialis per pill cialis online holland cialis 100mg suppliers fast cialis online deutschland cialis online no prescription cialis cheap buy cialis prices for cialis 50mg
levitra prices
جمعه 1397/07/20 08:57 ق.ظ

Kudos. An abundance of material.

buy levitra generic cheap 20mg levitra generic levitra levitra 20 mg bayer prezzo buy levitra online buy levitra 10mg buy levitra 20 mg cheap 20mg levitra levitra levitra prices
Cialis prices
سه شنبه 1397/07/10 07:21 ب.ظ

You've made the point.
buy cialis online cheapest acheter cialis kamagra order cialis from india cialis tadalafil online cialis vs viagra cialis generic tadalafil buy calis generic cialis in vietnam cialis kaufen cialis per paypa
buy cialis with no prescription
یکشنبه 1397/07/8 01:02 ب.ظ

This is nicely put. !
buy online cialis 5mg cialis 50 mg soft tab cialis for daily use cialis uk get cheap cialis discount cialis buy cialis cheap 10 mg the best site cialis tablets usa cialis online india cialis 100mg cost
canada drug pharmacy
یکشنبه 1397/07/1 01:27 ق.ظ

Many thanks! An abundance of information.

canadian pharmaceuticals online canadian discount pharmacies in ocala fl canadian pharmacy canadian pharmaceuticals reviews drugs for sale usa canada online pharmacies candida viagra no 1 canadian pharcharmy online canadian pharmaceuticals reviews trust pharmacy canadian
eddrugsgeneric.com
سه شنبه 1397/06/27 10:43 ب.ظ

You actually explained this wonderfully.
cialis coupons printable sialis cialis et insomni buy cialis cheap 10 mg brand cialis generic cialis canada on line how do cialis pills work we recommend cialis info tadalafilo miglior cialis generico
viagravonline.com
پنجشنبه 1397/06/15 02:22 ب.ظ

Thank you. Plenty of tips.

cialis generic click here cialis daily uk cialis taglich venta cialis en espaa cialis super kamagra miglior cialis generico does cialis cause gout warnings for cialis generic cialis at the pharmacy cialis 5 mg effetti collateral
cialis canadian pharmacy
چهارشنبه 1397/06/14 05:16 ق.ظ

Wonderful material, Regards.
cialis canadian pharmacy canada online pharmacies reviews canadian pharmacy viagra northwest pharmacies online canadian pharmacy uk delivery trusted pharmacy canada scam pharmacy canada plus online pharmacies tech school how safe are canadian online pharmacies Northwest Pharmacy
get viagra online
سه شنبه 1397/06/13 09:19 ق.ظ

Nicely put. With thanks.
cheapest viagra with prescription buying cheap viagra no prescription viagra online where can i get viagra prescription cheapest place to buy viagra uk buy viagra get viagra prescription sildenafil or viagra usa viagra online cheap generic viagra
viabiovit.com/waar-te-koop-viagra-voor-vrouwen.html
سه شنبه 1397/05/23 05:52 ق.ظ

Whoa all kinds of valuable information!
viagra in pharmacy best place to buy viagra where to buy cheap viagra buy viagra pills online pharmacy generic viagra viagra pharmacy viagra cheap viagra viagra on prescription safely buy viagra online generic viagra purchase buy levitra viagra
babecolate.com/cialis-20mg-directions.html
دوشنبه 1397/05/22 09:34 ب.ظ

Kudos! I like it!
cialis 20 mg effectiveness cialis online holland cialis professional from usa legalidad de comprar cialis cialis coupons no prescription cialis cheap cialis online cialis online buy cialis online buy cialis online legal
Cialis generic
دوشنبه 1397/03/7 08:35 ق.ظ

Thanks a lot! Quite a lot of advice.

cialis venta a domicilio cialis 5 mg effetti collateral canadian discount cialis cialis name brand cheap cialis tablets low dose cialis blood pressure cost of cialis per pill cialis farmacias guadalajara generic cialis at the pharmacy online prescriptions cialis
Buy viagra online
سه شنبه 1397/02/4 05:27 ب.ظ

You actually explained this well.
viagra nz buy where to buy viagra online without prescription buy viagra no prescription buy cheap viagra pills online generic sildenafil order viagra online no prescription buy viagra without consultation uk viagra online usa can i buy viagra without a prescription buy viagra online now
Buy cialis online
شنبه 1397/01/18 08:09 ق.ظ

Appreciate it, A lot of information!

cialis generique costo in farmacia cialis brand cialis nl safe site to buy cialis online precios de cialis generico we recommend cialis info low dose cialis blood pressure cialis per paypa sublingual cialis online cialis venta a domicilio
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30