تبلیغات
عدالت و نشر علم --------------------- ابراهیم نصیری - اقسام داوری
سه شنبه 1389/08/25

اقسام داوری

   نوشته شده توسط: ebrahim nasiri    

http://www.ebrahi

اقسام داوری :

داوری از جنبه های مختلف قابل تقسیم بندی است ، در زیر به برخی از این تقسیم بندی ها اشاره خواهم کرد :

1-  داوری بر حسب وجود اراده و یا عدم آن .

داوری بر حسب نوع آن که ناشی از اراده و خواست اطراف دعوا یا به تشخیص و تصمیم دادگاه ، به داوری اجباری و داوری اختیاری ، تقسیم می شود[1] :

الف - داوری اختیاری : منظور از داوری اختیاری آن است که طرفین دعوا با تراضی هم تصمیم می گیرند که حل اختلاف بین آنها از طریق داوری انجام شود و شخص یا اشخاص را به عنوان داور یا داوران انتخاب کرده و خود را تابع حکومت آنان در موضوع مورد اختلاف ، قرار می دهند به همین دلیل است که داوری را حکمیت نیز می گویند و به داور ، حکم  نیز اطلاق می شود[2] .

ب داوری اجباری : منظور از داوری اجباری داوری است که دادگاه ، موضوع اختلاف را به داوری ارجاع می کند ، و طرفین دعوا نقشی در این امر ندارند و حل مسئله به وسیله داوری ناشی از اراده ی آنها نیست[3] .

در حال حاضر ، داوری اجباری ، تنها ، در دعاوی طلاق می باشد .

در تاریخ 28/12/70 ، جهت تقویت حقوق زنان ، ماده واحده ای با 6 تبصره از تصویب مجلس گذشت ، ( تبصره 6 آن به لحاظ مخالفت شورای نگهبان ، با نظر مجلس سرانجام به تصویب مجمع تشخیص مصلحت رسید ) و در ماده واحده ، مسئله داوری به این شرح مطرح گردیده : « از تاریخ تصویب این قانون زوج‌هایی که قصد طلاق و جدایی از یکدیگر را دارند بایستی جهت رسیدگی به اختلاف خود به دادگاه مدنی خاص ( و در حال حاضر دادگاه خانواده که شعبه ای از دادگاه عمومی است ) مراجعه و اقامه دعوی نمایند . چنانچه اختلاف فیمابین از طریق دادگاه و حکمین ، از دو طرف که برگزیده دادگاهند ( آن طور که قرآن کریم فرموده است ) حل و فصل نگردید ، دادگاه با صدور گواهی عدم امکان سازش آنان را به دفاتر رسمی طلاق خواهد فرستاد ... » تبصره 1 نحوه دعوت از حکمین و بررسی صلاحیت آنان ، به عهده دادگاه مدنی خاص ( در حال حاضر ددگاه خانواده ) است ، آیین نامه اجرایی آن ظرف 2 ماه از طرف وزیر دادگستری تهیه ، و به تصویب ریس قوه قضاییه ، خواهد رسید . این آیین نامه در 2/12/71 به تصویب ریس قوه قضاییه رسیده است ، بر طبق آیین نامه مصوب نسبت به درخواستهای طلاق که از طرف زوجین یا یکی از آنها به دادگاه خانواده یا قایم مقام آن تسلیم می شود ، چنانچه اختلاف فیمابین از طریق دادگاه حل و فصل نگردید رسیدگی به موضوع با صدور قرار به داوری ارجاع می گردد پس از صدور قرار ارجاع امر به داوری هریک از  زوجین مکلف اند ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ یک نفر از اقارب خود را که واجد شرایط مقرر در این آیین نامه باشد به عنوان داور به دادگاه معرفی  نماید و اگر بین اقارب ، فرد واجد شرایط نباشد یا دسترسی به آن مقدور نباشد و یا اقارب از پذیرش داوری استنکاف نمایند هر یک از زوجین می توانند داور خود را از بین افراد دیگر که واجد صلاحیت باشند تعیین و معرفی نمایند و در صورت امتناع یا عدم توانایی در معرفی داور دادگاه راسا از بین افراد واجد شرایط مبادرت به تعیین داور یا داوران می نماید . داوران منتخب و یا منصوب باید واجد 6 شرط ( مسلمان ، آشنایی به مسایل شرعی ، خانوادگی و اجتماعی ، حداقل چهل سال تمام سن ، متاهل ، معتمد ، عدم اشتهار به فسق و فساد ) باشند دادگاه پس از معرفی و انتخاب داوران ، در وقت فوق العاده ، در جلسه توجیهی وظیفه آنان را گوشزد ، و ارشادات لازم را می نماید ، و مهلت اعلام نظر داوران از سوی دادگاه اگر آن را ضروری تشخیص دهد ، مدت را تمدید می نماید ، داوران منتخب یا منصوب ، مکلفند با تشکیل حداقل دو جلسه ، با حضور زوجین ، سعی و اهتمام در رفع اختلاف و اصلاح ذات البین نمایند ، و در صورتی که رفع اختلاف به عمل نیامد یا یکی از زوجین از حضور در جلسات مقرر خودداری نمود ، با تشکیل جلسات دیگر با حضور زوجین یا یکی از آنان و یا بدون حضور آنان نسبت به موارد اختلاف بررسی نموده و نظر خود را بر امکان یا عدم امکان سازش ، در مهلت تعیین شده به دادگاه تسلیم نماید . داوری اجباری در این خصوص مشخص شده است[4] . 

2- داوری بر حسب زمان تعیین داور[5] :  

الف توافق به داوری پیش از بروز اختلاف :  طرفین می توانند در ضمن معامله و یا بموجب قرارداد جداگانه ، ملتزم شوند که در صورت بروز اختلاف بین آنها رفع اختلاف با داوری باشد[6]، یعنی وقتی تصمیم می گیرند که از رسیدگی  داوری استفاده نمایند که هنوز اختلافی پیش نیامده ولی احتمال بروز اختلاف در آینده هست و بنابراین از قبل تعیین تکلیف می نمایند ، اعم از اینکه ضمن معامله و به صورت شرط ضمن عقد باشد و یا به موجب قرارداد خاص مالک و مستاجر ، شرکای در یک امر تولید ، حتی دو همسایه می توانند چنین توافقی را از قبل بنمایند[7] .

ب- توافق به داوری هنگام بروز اختلاف : طبق ماده 454 ق .آ.د.م کلیه اشخاص که اهلیت اقامه دعوا را دارند ، می توانند منازعه و اختلاف خود را ، اعم از اینکه در دادگاههای دادگستری طرح شده یا نشده باشد ، و در صورت طرح در هر مرحله ای که باشد با تراضی به داوری یک یا چند نفر رجوع کنند ، یعنی در این نوع داوری ، باید اختلافی باشد تا تراضی به داوری یک یا چند شخص شود[8] .

3- داوری بر حسب ملیت طرفین یا تعلق آن به یک کشور و یا تعلق به جامعه بین المللی : ( جزوه اسکینی دانشگاه مفید ، ص 4 .)                                                                                                  الف - داوری داخلی : در مواردی که تابعیت اصحاب دعوا و داور و قانون اجرا و محل اجرای رای به قلمرو سیاسی خاصی مربوط باشد[9] ، به عبارتی در جایی که کلیه عناصر و عوامل اختلاف یا داوری به یک سرزمین معین ارتباط پیدا کند[10] ، و هیچ گونه عنصر خارجی (، قانون حاکم بر داوری ، محل برگزاری داوری ،  محل صدور رای و ... ) در آن دخالت نداشته باشد ، داوری داخلی محسوب می شود . در خصوص داخلی انگاشتن داوری ، معیارهای مختلفی بیان شده است که مهمترین آن ، معیار جغرافیایی ( اصل سرزمینی بودن ) و معیار آیین دادرسی می باشد .

طبق معیار جغرافیایی ،  داوری از ملیت یا تابعیت کشوری برخوردار است که محل تشکیل و صدور رای داوری و همچنیین شناسایی و اجرای در یک کشور باشد  برای مثال ، اگر محل داوری و صدور رای در ایران باشد ، داوری ایرانی محسوب می گردد .

طبق معیار آیین رسیدگی ، داوری زمانی ایرانی ( داخلی ) محسوب می شود که طرفین ، قانون ایران را حاکم بر آیین رسیدگی ، انتخاب نمایند . برای مثال ، اگر طرفین دعوا ، قانون داوری تجاری بین المللی ایران را حاکم بر آیین رسیدگی قرارداده باشند این داوری ، ایرانی محسوب می شود .

به نظر می آید که قانونگذار در بند 1 ماده 35 ق.د.ت.ب ، معیار آیین رسیدگی را نیز پذیرفته است ؛ زیرا در این بند مقرر داشته است : « به استثنای موارد مندرج در مواد 33 و 34 آرای داوری كه « مطابق مقررات این قانون » صادر شود قطعی و پس از ابلاغ لازم‌الاجرا است و در‌صورت درخواست كتبی از دادگاه موضوع ماده 6 ترتیبات اجرای احكام دادگاهها به مورد اجرا گذاشته می‌شوند . » همانطوری که از سیاق این بند و درج  قید « مطابق مقررات این قانون »  در این بند ، برمی آید که در صورت غیر ایرانی بودن طرفین اختلاف و حاکم دانستن قانون داوری تجاری بین المللی ایران بر آیین رسیدگی ، داوری داخلی محسوب شده و ترتیبات اجرای احكام دادگاهها [ مطمینا ، منظور احکام دادگاهها ایران می باشد ] به مورد اجرا گذاشته می‌شوند . این تفسیر ، قلمرو اجرایی قانون داوری تجاری بین المللی ایران  را گسترش می دهد و طرفین ایرانی دعوا ، که بموجب بند « ب » ماده 1 ق.د.ت.ب از امتیازات این قانون محروم می شوند ، نیز می توانند از امتیازات این قانون بهره مند گردند .

ب- داوری خارجی :  هرگاه داوری به وسیله یک هیئت یا دیوان داوری در خارج از محل اجرای رای صورت گرفته باشد ، این نوع داوری را داوری خارجی می نامند [11] .

ج داوری بین المللی : ‌ قانون داوری تجاری بین‌المللی در بند « ب » ماده یک ، داوری بین المللی را این گونه تعریف نموده است : « داوری بین‌المللی عبارتست از اینكه یكی از طرفین در زمان انعقاد موافقتنامه داوری به موجب قوانین ایران تبعه ایران نباشد . »

4- داوری بر حسب شکل آن :

الف داوری سازمانی[12] :  داوری که حل و فصل اختلاف ، تحت نظر و نظارت و مدیریت یک سازمان یا مدرسه دایمی داوری انجام می شود ، و طرفین روش رسیدگی و صدور حکم در باب اختلافات خود را تابع مقررات از پیش تدوین شده یک سازمان داوری  می دهند[13]. البته خود سازمان داوری مبادرت به داوری نمی کند و طرفین آزادی عمل دارند که داور یا داوران خود را انتخاب کنند . در داوری سازمانی ، موسسه تدوین کننده قواعد داوری علاوه بر تنظیم مقررات داوری ، خدمات اداری لازم را تدارک و بر اجرای قواعد داوری نظارت می کند[14]، داوری سازمانی در این مفهوم برای اولین بار با تصویب قانون اساسنامه مرکز داوری اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران وارد نظام حقوقی ایران شد[15] .

ب داوری موردی[16] : داوری که طرفین بدون توسل به خدمات و نظارت سازمان داوری برای حل و فصل اختلافات ، به یک یا چند داور که خود معین می کنند و طریق رسیدگی توسط آنها را نیز معین می کنند ، متوسل می شوند[17]. برخی از این داوری با عنوان داوری اختصاصی یا ویژه نیز یاد نموده اند[18] .



[1] - یکی از اساتید حقوق ، موارد تعیین داور توسط دادگاه به قید قرعه را یک نوع داوری با عنوان « موارد داوری به قید قرعه » تلقی کرده و در ذیل اقسام داوری از آن یاد کرده است . به عبارتی این نوع داوری را نه از قسم داوری اختیاری و نه از قسم داوری اجباری دانسته است ، و مواد 635 و 637 ق.ق را ( مواد 459 و 460 قانون آیین دادرسی مدنی فعلی ) ، تعیین داور توسط دادگاه را بیان می دارد ، مصداقی از این نوع داوری دانسته است .( واحدی ، قدرت الله ، آیین دادرسی مدنی 3 ، نشر میزان ، چاپ اول ، پاییز 1377 ، 187 ) به نظر نگارنده ، این موارد ( تعیین داور به قید قرعه توسط دادگاه ) از نوع داوری اختیاری است ؛ چون قرارداد ارجاع امر به داوری با اراده طرفین تشکیل می شود و در غیر این صورت ، اثری بر آن مترتب نخواهد بود . همچنین دخالت دادگاه را می توان با قاعده « الحاکم ولی المتنع » توجیه نمود . در واقع ، جواز دخالت دادگاه به خاطر تشکیل قرارداد ارجاع امر به داوری توسط طرفین دعوا و خودداری یکی از آنان از تراضی در انتخاب و معرفی داور می باشد .

mnasiri.mihanblog.com/

buy cialis online without a prescription
جمعه 1397/09/16 01:47 ق.ظ

Really quite a lot of terrific tips.
cialis pills price each precios cialis peru look here cialis cheap canada generic for cialis cialis 5 mg scheda tecnica generic cialis at walmart prices for cialis 50mg cialis patentablauf in deutschland cialis tablets for sale cialis pills price each
buy generic cialis pills
پنجشنبه 1397/09/15 06:21 ق.ظ

Many thanks. Terrific stuff.
cialis sicuro in linea we like it cialis price price cialis best only now cialis for sale in us cialis uk tarif cialis france viagra vs cialis vs levitra generic for cialis cialis generico lilly cialis rezeptfrei sterreich
Buy cialis
چهارشنبه 1397/09/14 11:56 ق.ظ

You said it nicely..
canadian cialis deutschland cialis online generic cialis soft gels cialis wir preise where do you buy cialis free generic cialis tarif cialis france safe site to buy cialis online generic cialis tadalafil low dose cialis blood pressure
buy cialis online us pharmacy
چهارشنبه 1397/09/14 12:29 ق.ظ

You definitely made your point!
cialis baratos compran uk cialis for daily use calis buying brand cialis online comprar cialis 10 espa241a cialis authentique suisse cialis arginine interactio usa cialis online india cialis 100mg cost when can i take another cialis
Cialis pills
سه شنبه 1397/09/13 01:30 ب.ظ

Incredible a lot of good advice.
cialis canadian drugs cialis canadian drugs interactions for cialis enter site natural cialis buy cheap cialis in uk cialis sans ordonnance cialis online cialis billig cialis italia gratis cialis 20mg preis cf
buy cialis cheap
سه شنبه 1397/09/13 02:03 ق.ظ

You expressed this very well!
free generic cialis the best site cialis tablets free generic cialis cialis free trial calis cialis generico postepay cialis pills cialis efficacit sublingual cialis online cialis 5mg billiger
Buy cialis online
دوشنبه 1397/09/12 01:01 ب.ظ

Helpful forum posts. Appreciate it.
cialis for daily use buy cialis uk no prescription generic cialis with dapoxetine acquisto online cialis cialis generico cheap cialis prices for cialis 50mg price cialis best cheap cialis generic for cialis
buy generic cialis online
دوشنبه 1397/09/12 01:44 ق.ظ

Reliable info. Kudos.
cialis bula click now cialis from canada cialis super acti generic cialis 20mg tablets cialis e hiv cialis vs viagra tadalafil 5mg cialis therapie the best site cialis tablets prix cialis once a da
buy generic cialis
یکشنبه 1397/09/11 12:40 ب.ظ

Truly tons of beneficial material.
cialis in sconto cialis pas cher paris cialis pills in singapore cipla cialis online il cialis quanto costa cialis professional yohimbe overnight cialis tadalafil cialis lowest price estudios de cialis genricos cialis e hiv
Cialis prices
یکشنبه 1397/09/11 01:33 ق.ظ

Thanks a lot, An abundance of content.

cialis pills boards prix cialis once a da cialis free trial online cialis price cialis per pill generic cialis review uk cialis canada cialis preise schweiz ou trouver cialis sur le net only now cialis for sale in us
Buy generic cialis
شنبه 1397/09/10 12:35 ب.ظ

Reliable write ups. Cheers.
calis callus cialis e hiv cialis daily dose generic buy brand cialis cheap cialis coupon the best choice cialis woman cialis 5 mg buy brand cialis cheap purchasing cialis on the internet
Buy cialis
شنبه 1397/09/10 01:05 ق.ظ

You suggested this really well!
cialis official site cialis mit grapefruitsaft cialis canada cialis from canada walgreens price for cialis enter site 20 mg cialis cost click here cialis daily uk cialis 20mg cialis prices cialis generique 5 mg
buy cialis online no prescription
جمعه 1397/09/9 01:44 ب.ظ

Helpful advice. Thanks.
american pharmacy cialis cost of cialis cvs cialis generico en mexico cialis for sale in europa no prescription cialis cheap cialis rezeptfrei interactions for cialis cialis 20 mg cut in half we recommend cheapest cialis cialis 10mg prix pharmaci
Cialis pills
جمعه 1397/09/9 02:00 ق.ظ

Really tons of awesome material!
cialis super kamagra american pharmacy cialis cialis generico online 40 mg cialis what if i take dose size of cialis 5 mg cialis coupon printable comprar cialis navarr purchasing cialis on the internet generic cialis pill online when can i take another cialis
buy cialis pills
پنجشنبه 1397/09/8 02:39 ب.ظ

You suggested that effectively!
order cialis from india price cialis wal mart pharmacy cialis generico generico cialis mexico if a woman takes a mans cialis no prescription cialis cheap how much does a cialis cost generic cialis in vietnam sublingual cialis online cialis efficacit
Buy cialis
پنجشنبه 1397/09/8 02:25 ق.ظ

Useful facts. Cheers!
price cialis wal mart pharmacy generic cialis with dapoxetine buy brand cialis cheap how does cialis work pastillas cialis y alcoho the best site cialis tablets cialis savings card cialis price in bangalore canadian drugs generic cialis buying cialis in colombia
buy cialis cheap
چهارشنبه 1397/09/7 01:57 ب.ظ

Thank you! An abundance of material!

side effects for cialis cialis 20 mg cost cialis in sconto generic cialis with dapoxetine cialis with 2 days delivery cialis prices in england cialis online napol order generic cialis online cialis generico in farmacia buy cialis online
buy generic cialis pills
چهارشنبه 1397/09/7 02:00 ق.ظ

Very good data. Many thanks.
cialis pills order a sample of cialis overnight cialis tadalafil we like it cialis price cialis alternative rx cialis para comprar cialis uk cialis e hiv free cialis cialis great britain
vardenafil 20mg
پنجشنبه 1397/07/19 09:48 ق.ظ

Thank you, Fantastic stuff!
levitra 20 mg bayer prezzo levitra 20 mg bayer prezzo buy levitra vardenafil levitra prices levitra prices cheap 20mg levitra levitra 20mg vardenafil buy levitra 10mg
Buy cialis online
سه شنبه 1397/07/10 06:16 ق.ظ

You made your position quite well!!
buy cialis online nz get cheap cialis cialis 5mg tadalafil tablets buying brand cialis online cialis great britain cialis sale online cialis lilly tadalafi low dose cialis blood pressure cialis 20mg prix en pharmacie
buy cheap cialis on line
یکشنبه 1397/07/8 03:46 ق.ظ

Superb info, Thanks a lot.
when can i take another cialis cialis 20 mg best price cialis tablets prices on cialis 10 mg viagra vs cialis vs levitra only best offers 100mg cialis cialis 20 mg effectiveness look here cialis order on line cialis 20 mg best price we choice cialis uk
buy cials online
شنبه 1397/07/7 12:40 ق.ظ

You have made your position extremely effectively..
cialis generika how to buy cialis online usa we use it cialis online store tadalafil generic precios de cialis generico wow look it cialis mexico cialis billig price cialis wal mart pharmacy cialis 20mg acquistare cialis internet
canadian pharmacies online
شنبه 1397/06/31 05:38 ب.ظ

Amazing tons of awesome advice.
canadian pharmacy world canadian medications pharmacy online pharmacies canadian rx world pharmacy canadian government approved pharmacies buy viagrow pro pharmacy times is trust pharmacy in canada legitimate candida viagra buy viagrow pro
http://viagraessale.com/
چهارشنبه 1397/06/28 06:13 ب.ظ

Thanks, Good stuff!
cialis generique the best choice cialis woman venta cialis en espaa generic cialis pro cialis venta a domicilio cialis tablets il cialis quanto costa buy cialis online cheapest brand cialis nl 5 mg cialis coupon printable
http://cialisvonline.com/
سه شنبه 1397/06/27 03:06 ب.ظ

Really many of superb knowledge!
cialis for daily use cialis 50 mg soft tab cialis savings card legalidad de comprar cialis cialis generico postepay cialis 5mg cialis patent expiration cialis coupons 5 mg cialis coupon printable wow cialis tadalafil 100mg
viagravonline.com
پنجشنبه 1397/06/15 03:39 ق.ظ

Seriously quite a lot of great information.
cialis canada buying cialis in colombia when can i take another cialis where do you buy cialis cialis lowest price cialis australian price prezzo di cialis in bulgaria acheter cialis meilleur pri cialis for sale south africa prezzo cialis a buon mercato
canadianpharmacyies.com
سه شنبه 1397/06/13 07:23 ب.ظ

Thanks, A lot of facts.

canadian prescriptions online canada online pharmacies legitimate canadian pharmaceuticals nafta canada online pharmacies for men canada pharmacies online prescriptions canada medication prices northwestpharmacy canada online pharmacies medication canadian online pharmacies legal canadian pharmacycanadian pharmacy
Generic cialis
دوشنبه 1397/06/12 07:43 ب.ظ

Beneficial advice. Cheers.
cialis generic tadalafil buy the best choice cialis woman generic cialis tadalafil cialis daily online prescriptions cialis cialis generika in deutschland kaufen cialis price in bangalore cialis dosage recommendations interactions for cialis cialis tablets australia
http://viabiovit.com/best-site-to-buy-viagra.html
سه شنبه 1397/05/23 02:33 ق.ظ

You reported it terrifically!
buy viagra uk no prescription vaigra viagra with a prescription buy real viagra cheap sildenafil generic canadian viagra online where to buy viagra in stores order viagra usa sildenafil buy online online pharmacy
cialisvi.com
دوشنبه 1397/05/22 10:58 ق.ظ

Many thanks. Ample facts.

cialis mit grapefruitsaft cialis australian price best generic drugs cialis cialis farmacias guadalajara only here cialis pills generic cialis 20mg uk only here cialis pills cialis 20mg preis cf cialis price in bangalore cialis patentablauf in deutschland
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30